GerçeÄŸi aramak; mevcut durumu sorgulamak ve “Neden?” sorusunu kendinize sormakla baÅŸlar. Bununla birlikte “Nasıl?,Ne ÅŸekilde?,-mı?,-mi? vb.” sorularını da sorabilirsiniz.

Neden? sorusunu sorduğumuzda bulacağımız cevaplar bir veya birden fazla olabilir. İlk önce bulacağımız cevapların mantığımızla çelişip çelişmemesi önemli degildir. Mümkün olduğunca fazla alternatif cevap bulup ortaya koymalıyız. Bu cevapları ortaya koyarken; akıl yürütebiliriz, hayal gücümüzü kullanabiliriz, gözlem yapabiliriz, araştırma yapabiliriz, mevcut bilgi birikimlerinden faydalanabiliriz.

Ortaya koyduğumuz cevapların doğruluğunu destekleyecek kanıtlara ihtiyacımız vardır. Bu kanıtlara ulaşabilmek için de bilgiye -yoksa veya eksikse araştırmaya- ihtiyaç vardır.

Ardından kanıtlanmış doğru cevaplarımızı mantık süzgeçimizden geçirmeliyiz. Bu aşamadan sonra; eğer varsa mantığımıza ters düşen cevapları eleyeceğiz. Elediğimiz cevaplar yanlışa düşenler, elimizde kalan cevaplar gerçeğe yaklaşanlardır. Olayın en kritik olduğu safha bu safhadır. Mantık süzgeçimizden geçirdigimiz bir veya birden fazla kanıtlanmış doğrularımızdan birine bu gerçektir nasıl diyeceğiz?

Öncelikle kanıtlanmış doğru cevaplar için edindiğimiz bilgilerin zaman içinde hangi oranlarda değişikliğe uğradığına bakmalıyız. Konu ile ilgili değişiklik geçiren bilgiler direk yanlışa mı düşmüştür yoksa doğruluğunu devam ettirmekte midir? Veya edinilen bilgi zaman içinde herhangi bir değişikliğe uğramadan geçerliliğini sürdüyor mu?

Eğer edindiğimiz bilgi zaman içinde değişikliğe uğramamış ve geçerliliğini sürdüyorsa; cevabımızın kanıtına kaynak olan bilgiyi mantık çercevesinde değerlendirerek gerçeği bulabiliriz. Yok eğer edindiğimiz bilgi belli bir süreç içerisinde farklı şekillerde değişikliğe uğramış ve eksikliği fazlalığı hala tartışılıyorsa; gerçeği bulmamız zaman alabilir.

Konuyla ilgili bilgi hakkındaki durum bu haldeyken; gerçeğin ortaya cıkması belli bir surece bağlı olacaktır. Gerçeği bulduğunuzda bu gerçeğin özellikleri şöyle olacaktır.

- Sabit olacak ve deÄŸiÅŸmeyecektir.
- Evrensel olacaktır. Zaman içinde sorguladığınızda veya yanlışlamaya çalıştığınızda aynı sonucu elde edeceksiniz.
- Tüm zamanlarda -geçmiş, bugün, gelecek- geçerliliğini sürdürecektir.

Yazan: Bigalıoğlu

28 February 2006 | İlgili Olduğu Konular »