Geçtiğimiz haftalarda Türk sosyal medyası bir anda, hiç planlamadan ortaya çıkan, ülke ve dünya gündeminde birçok geleneksel medya mecrasında yer bulan, konu olan, tartışılan bir tepkinin mimarı oldu.

Mahkeme kararlarıyla eriÅŸimi engellenen siteler, İnternet’teki özgürlüğümüzün giderek daha çok kısıtlanmasına iÅŸaretti ve bu duruma karşı dirençli bir duruÅŸ gösterdi Türk sosyal medyası; Bloglar, siteler, bireysel katılımlar, binlerce “tepkimizi gösterelim” konulu dolaÅŸan e-postalar büyük bir ses getirdi.

Açıkcası bu kadar büyük bir ses üretebileceÄŸimizi hayal edememiÅŸtim. Artık hepimiz biliyoruz ki, ben, sen, arkadaÅŸlarımız, hepimiz bir düşünce etrafında “bir” olduÄŸumuzda ulaÅŸabileceÄŸimiz kanalların pek de bir sınırı yok. 

Sansür tepkisi bu açıdan Türk sosyal medyasının rüştünü ispatladığı şahane bir örnek oldu.

Yalçın olanları, geliÅŸmeleri, “Ä°nternette Sansüre Karşı Viral Hareketin Yayılışı” baÅŸlıklı yazısında kronolojik bir sıra önümüze sermiÅŸ. Ben de birkaç ekleme yaparak bu güçlü tepkinin varlığını tarihe kazımak istiyorum.

Bigumigu‘dan etraflıca duyurduÄŸumuz hareketimizin bir özetini ve yayılma hikayesini buradan da duyurmak ve yayılım hikayesinin bir özetini yazmak istedim.

31 Temmuz 2008

Aylardır yasaklı olan YouTube videolarını kullanamadığımız için yoğun olarak kullandığımız DailyMotion sitesi erişime kapatıldı.

Fırat’ın özellikle animasyon videolarını yayınladığı blogu Animatik Sentetik‘in tüm içeriÄŸi Fırat’ın kendi elleriyle DailyMotion’a yüklediÄŸi videolardan oluÅŸuyordu. Fırat bu duruma tepkisiz kalınmaması için Bigumigu’da bu haberi yayınladı.

Daha sonra aynı metni kendi blogu Elma+Alt+Shift‘e de yerleÅŸtirdi ve bir çok kiÅŸi bu metne bloglarında baÄŸlantı verdiler.Bigumigu’daki haberin altında hem ateÅŸli tartışmalar, hem de bir sürü eylem önerisi yapıldı.

Bu arada sorunun genel olarak tespiti de, sansüre izin veren yasanın değişmesi için konunun öneminin daha geniş kitlelere anlatılması olarak yapıldı.

14 AÄŸustos 2008 PerÅŸembe

Elma+Alt+Shift’e giren ziyaretçiler “Bu siteye eriÅŸim mahkeme kararıyla engellenmiÅŸtir” ibaresiyle karşılaşıp ÅŸoka girdiler.

FriendFeed üzerinden yapılan konuşmalarda sitenin mahkemece değil, bizzat sahibi Fırat tarafından kapatıldığı anlaşılınca eylemdeki potansiyeli gören başka kişiler de sitelerini kapatmaya başladılar.

Selim, Anafikir.com/sansur adresine bir kod yerleştirerek teknik bilgisi yeterli olmayanların da kodu kopyalayıp yapıştırarak kendi sitelerini kapatmalarını sağlayacak bir adres hazırladı.

Konuyu kısaca özetleyen bir haberi Bigumigu’da yayınladık ve hem kampanyanın geliÅŸimini izleyip duyurduk, hem de daha geniÅŸ kitlelerin desteÄŸini talep ettik.

Kodu Uğur hazırlamıştı. Bu kod sayesinde ziyaretçi engelleme metnine tıkladığında kampanya sitesine giderek bilgi alabiliyor, daha sonra da kampanya sitesinden asıl siteye yönlenebiliyordu.

Siteleri tamamen kapatma yerine bu mesajlı geçiş yöntemini benimsediğimiz için bazı arkadaşlardan eleştiriler alsak da, yapılmakta olan eylemin amacının net olarak anlatılması için bu yöntemin daha uygun olduğu daha sonra anlaşıldı.

Haber bir eylem olarak yayılmaya baÅŸlar baÅŸlamaz katılımları da duymaya baÅŸladık. Bigumigu’da ve FriendFeed’de kampanyaya katılan siteler bir bir kendilerini duyurmaya baÅŸladılar.

Selim anafikir.com/sansur adresinde katılımcı sitelerin bir listesini de sürekli güncelleyerek duyurdu.

Kampanyaya “GeleceÄŸin Ä°nternetinin Önizlemesini Yapıyoruz” adı verildi ve bu deneye herkesin katılması için aynı gün Facebook grubu da kuruldu.

Bu arada EkÅŸi Sözlük’te de kampanyayla ilgili bir baÅŸlık açılmış ve konu tartışılmaya baÅŸlanmıştı.

Birinci gün kampanya büyük bir hızla yayılırken bloglardan sonra ticari sitelerden ilk büyük destek sinema.com‘dan geldi. Sinema.com sitesi kodumuzu kullanarak kampanyaya tam destek verdi ve kendini geçici olarak kapattı.

Özge Özberk‘in resmi hayran sitesi de kampanyaya destek için kapandı.

O gün haberi yayınlayan ilk ulusal medya kuruluÅŸu MKY Medya’nın sitelerinden Yahoyt oldu. Bu arada baÄŸlantısı olan kiÅŸiler ulusal gazete ve televozyonlara da haberi ulaÅŸtırmaya çalışıyordu.

15 AÄŸustos 2008 Cuma

Cuma günü kampanya Radikal, Ä°hlas Haber Ajansı, Hürriyet, CNN Türk, Marketing Türkiye ve MediaCat‘in internet sitelerinde haber oldu.

Henüz ana mecralar olan televizyon ve gazetelere çıkamamıştık ama internette kampanya büyük bir hızla yayılıyordu.

Bu site kapatma eylemi için 20 Ağustos 2008 Çarşamba gecesini son tarih olarak duyurduk. Bu geceden itibaren kampanyada yeni faza geçilmesi için çalışmalara başladık.

Cuma günü Webiki.tv bir tanıtım videosu hazırladı, bu arada blogunu, sitesini nasıl kampanyaya dahil edeceğini bilmeyenler için tanıtım videoları, şablonlar sitelere koyuldu.

16 AÄŸustos 2008 Cumartesi

Medyakronik konuyu haber yaptı. Aynı gün uluslarası sosyal reklam kampanyalarını duyuran Osocio.org sitesi kampanyayı haber yaparak uluslararası alanda da kampanyanın ses getirmesine ön ayak oldu.

Fav.or.it gibi kaynaklar Osocio’nun haberini yaydılar.

17 AÄŸustos 2008 Pazar

NTVMSNBC.com kampanya önderleriyle konuşarak internetteki ilk özgün haberi hazırlayıp yayınladı.

Aynı gün dünyanın en çok takip edilen internet iş blogu TechCrunch da bir haber yaparak kampanyadan bir anda tüm internet girişimcilerinin haberdar olmasına yardımcı oldu.

Konu Digg sitesinde de haber oldu, metblogs‘da da ve The Web Next‘te. Bu yayınlarda kampanya destekçisi arkadaÅŸlarımızın bireysel çabaları büyük önem taşıyordu.

18 AÄŸustos 2008 Pazartesi

Bigumigu’da eylemin bitmesine üç gün kala yeni aÅŸamada neler yapılabileceÄŸi konuÅŸulmaya ve fikirler uçuÅŸmaya baÅŸladı. Bu arada Deniz ve Fırat kampanya için bir internet sitesinin yapımına baÅŸladılar.

Katılımcı site sayısı 200′lerdeyken Zargan.com gibi büyük bir kaynak sitesinin kampanyaya katılımı herkese büyük bir sevinç verdi.

Aynı gün baÅŸka bir bomba da Çarşı‘dan geldi. BeÅŸiktaÅŸ’ın dünyaca ünlü muhalif taraftar grubu Çarşı da sitesini kapatarak eyleme destek verdiÄŸini açıkladı.

Sansürün varlığını ve tehlikesini geniş kitlelere yayma amacındaki kampanyamız için bu büyük taraftar grubunun desteği çok anlamlıydı.

IT-Wire sitesinde 3 geniş bölümden oluşan bir makale ile kampanya ve dile getirilen tepkinin analizi yapıldı. Ayrıca Global Voices da benzer yoğunlukta bir yazı ile konuyu işledi.

19 Ağustos 2008 Salı

Milliyet gazetesinin Cafe ekinde Menderes Özel konuyu köşesinde yazdı. Bu, basılı mecradaki ilk bahsimiz oldu.

Salı günü Böbiler.org sitesi de site üstüne bir kapatma düğmesi yerleştirerek sitenin istenilen zaman sansürlenebileceği bir ironik mekanizmayla kampanyayı yaydı ve bize de daha sonraki fazlar için çok güzel bir fikir verdi.

O güne kadar kampanyayı duyurma vazifesiyle kapanmamış olan Bigumigu.com olarak biz de siteyi kapalı sitelerin arasına alarak kampanyanın sona ermesine bir gün kala heyecanı yükseltmeye çalıştık.

Müzik grubu Gevende de kendi sitesini kapattı. Ayrıca Fransız Ecrans ve Fin DigiToday kampanyayı haber yaptı.

20 Ağustos 2008 Çarşamba

Kampanyanın son gününe gelmiÅŸtik. Bigumigu.com’un bloglara yerleÅŸtirilebilen ve rasgele bigu haberleri gösteren haber kutusunu kampanya haberine yönlendirdik. 300 olacak mıyız derken 400′e yaklaÅŸtık.

Alkışlarla Yaşıyorum sitesi kapandı. 441 siteye ulaÅŸtığımızda kampanyanın süresini uzatmamızı isteyen katılımcılar oldu. Kampanyaya ilk günden bu tarihi duyarak katılan kiÅŸilere saygısızlık olacağından süreyi uzatmadık ve ÇarÅŸamba gecesi kapalı sitelerdeki “Bu site kendi kararıyla eriÅŸime engellenmiÅŸtir” yazılarındaki baÄŸlantıları sansuresansur.org sitesine yönlendirerek kampanya sitesini açtık.

21 AÄŸustos 2008 PerÅŸembe

Sabah gazetesi konuyu haber yaptı. Sabah’ın genel yayın yönetmeni Ergun Babahan da konuyu köşe yazısında irdeleyerek internet sansürünün tehlikesine karşı uyarıda bulundu.

Kampanya tahmin ettiÄŸimizden daha büyük bir ses getirmeye -sonunda- baÅŸlamıştı. Bu arada Sansüre Sansür sitesinden kampanyanın yeni aÅŸamaları için sitelere yerleÅŸtirilebilecek banner‘lar, kampanya manifestosu ve basında haber olan yerler yayınlandı.

Buradan bir de poster tasarlama hareketi başlatıldı. Katılımcı afişlerin sergilenmesi için olanaklar araştırılmaya başlandı.

22 AÄŸustos 2008 Cuma

Milliyet gazetesi internet sansürünü manşetten haber yaptı! Bu, kampanyanın zirve noktası olarak kayıtlara geçti.

Günün diğer bombası da gece geldi; Financial Times viral hareketimizi haber yaptı.

23 AÄŸustos 2008 Cumartesi

Radikal Cumartesi ekinde kampanyanın önderleri ve katılımcılarıyla yapılan bir röportaj yayınlandı.

NTV, Selim’le yaptığı bir röportajı haber bültenlerinde yayınlayarak kampanyayı duyurdu.

Financial Times Weekend ekinde internette te yayınlanan haber yayınlandı. Ayrıca Turkish Daily News‘te de hem basılı yayında hem de digital baskıda geniÅŸ bir ÅŸekilde iÅŸlendi.

26 Ağustos 2008 Salı

Ä°ngiliz The Guardian haberi kampanyanın YouTube’un Türkiye’de açılmasını saÄŸladığını da belirterek yayınladı. Ä°talyan La Stampa konuyu gündeme taşıdı.